Năm 2025 đã tạo tiền lử cho làn sóng 2026

Thị trường IPO Việt Nam đang bước vào giai đoạn sôi động nhất lịch sử, với loạt thương vụ quy mô tỷ USD trong năm 2025 và một pipeline thương vụ được Reuters ghi nhận có tổng giá trị vốn hóa dự kiến hàng tỷ USD cho tới trước năm 2028. Bài viết dưới đây phân tích 5 doanh nghiệp tiêu biểu của làn sóng này, ba kênh tham gia IPO phổ biến, tiêu chí đánh giá doanh nghiệp và các rủi ro nhà đầu tư cần cân nhắc trước khi đặt mua.

Năm 2025 đã tạo tiền lử cho làn sóng 2026

Bối cảnh để đánh giá thị trường IPO 2026 phải bắt đầu từ kết quả của năm 2025. Theo báo cáo EY Global IPO Trends Q3/2025 công bố tháng 10/2025, trong quý III/2025 Việt Nam ghi nhận một thương vụ IPO huy động 10,82 nghìn tỷ đồng (khoảng 410 triệu USD), đứng trong top 3 Đông Nam Á về tổng giá trị huy động. Con số này cho thấy Việt Nam không chỉ có nhiều thương vụ mà đã bắt đầu có thương vụ quy mô lớn.

Hai thương vụ định hình bức tranh năm 2025 là Techcom Securities và Vinpearl.

Techcom Securities — công ty con của Techcombank — đã IPO thành công và niêm yết trên HOSE ngày 21/10/2025 với hơn 2,3 tỷ cổ phiếu, giá tham chiếu 46.800 đồng/cổ phiếu và định giá khoảng 108.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 4,3 tỷ USD) [theo YKVN Law, 21/10/2025; Reuters, 19/09/2025]. Mức định giá khoảng 4,3 tỷ USD đặt Techcom Securities vào nhóm những thương vụ IPO tỷ USD đầu tiên của thị trường Việt Nam.

Vinpearl — thành viên Vingroup — hoàn tất IPO vào tháng 5/2025 với 70 triệu cổ phiếu giá 71.350 đồng/cổ phiếu, huy động 5 nghìn tỷ đồng (khoảng 191,6 triệu USD); cổ phiếu VPL chính thức giao dịch trên HOSE ngày 13/05/2025 [theo The Investor, 2025]. Hai thương vụ này thuộc hai ngành khác nhau hoàn toàn — chứng khoán và bất động sản du lịch — cho thấy dòng vốn IPO không còn bị giới hạn trong một vài ngành truyền thống.

Đáng chú ý, thị trường vẫn có một khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế. Reuters cũng ghi nhận rằng chuỗi thành tích trên chưa kéo được sự hấp dẫn tương ứng từ nhà đầu tư nước ngoài, khi đợt tăng cổ phiếu tháng 9/2025 thất bại trong việc thu hút dòng tiền ngoại [theo Reuters, 23/09/2025]. Đây là lý do bài viết này không dừng ở việc liệt kê các con số tích cực mà còn dành phần lớn cho phương pháp tham gia và quản trị rủi ro.

Ba động lực đẩy thị trường sang 2026

1. FTSE Russell nâng hạng Việt Nam

FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam từ Frontier Market lên Secondary Emerging Market, với hiệu lực từ ngày 21/09/2026 [theo EY Vietnam IPO Market Report]. Đây là mốc được các chuyên gia theo dõi sát nhất trong năm 2026, bởi nó tác động trực tiếp đến quy mô dòng tiền có thể chảy vào thị trường.

2. Thanh khoản và tâm lý thị trường

VN-Index thiết lập đỉnh lịch sử trong tháng 10/2025, tạo nền tảng cảm xúc lạc quan cho làn sóng IPO kế tiếp [theo EY Vietnam IPO Market, The Asset, 11/2025]. Tuy nhiên, cần đặt cạnh nhau với thực tế dòng vốn: theo EY, dòng vốn nước ngoài vào thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang bị chi phối bởi tâm lý hedging rủi ro tiền tệ và lãi suất, dù thị trường có những tín hiệu tích cực rõ ràng.

3. Khung pháp lý được nới lỏng

UBCKNN cho biết sẽ thúc đẩy các thương vụ IPO gắn với niêm yết, đơn giản hóa thủ tục để doanh nghiệp sau IPO có thể nhanh chóng hoàn tất thủ tục niêm yết [theo The Investor, 2025]. Rủi ro cần tính đến là tiến độ cải cách liên quan đến việc triển khai FTSE có thể chậm hơn dự kiến [theo EY Vietnam IPO Market].

Về triển vọng, EY đánh giá thị trường IPO Việt Nam 2026 tích cực với đặc điểm ít thương vụ hơn nhưng quy mô lớn hơn. Ba lĩnh vực được xếp vào nhóm ứng viên niêm yết tiềm năng nhất là chứng khoán, nền tảng tiêu dùng và hạ tầng số.

5 doanh nghiệp tiêu biểu của làn sóng IPO

1. Điện Máy Xanh — hoàn tất IPO ngày 06/08/2026

Điện Máy Xanh hoàn tất IPO ngày 06/8/2026, huy động hơn 13.315 tỷ đồng và nâng vốn điều lệ lên 12.677 tỷ đồng; gần 1,3 tỷ cổ phiếu DMX chính thức giao dịch trên HOSE từ ngày 06/8/2026 [theo vieclam.thegioididong, 08/2026].

Đây là kết quả của một quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều tháng: MWG chốt chủ trương IPO Điện Máy Xanh từ tháng 12/2025, phê duyệt chào bán tối đa 179,5 triệu cổ phiếu và niêm yết trên HOSE trong năm 2026, với Vietcap làm đơn vị tư vấn chiến lược [theo Vietstock, 12/12/2025]. Trước đó, MWG đã tái cấu trúc các công ty con từ tháng 11/2025, chuyên biệt hóa từng mảng kinh doanh (bán lẻ điện thoại, điện máy, dược phẩm An Khang, mẹ và bé AVAKids) thành các pháp nhân độc lập để chuẩn bị IPO.

Về mặt kinh doanh, Điện Máy Xanh dự kiến đóng góp khoảng 65% doanh thu và 80% lợi nhuận cho MWG trong năm 2026, tương đương tăng trưởng 15% doanh thu và 20% lợi nhuận [theo CafeF, 19/01/2026]. Đây là con số được nhà đầu tư dùng để định giá tỷ lệ sở hữu của mình sau khi tách mảng. Ngoài Việt Nam, chuỗi còn mở rộng sang Indonesia thông qua EraBlue, hiện đã đạt điểm hòa vốn và đặt mục tiêu 500 cửa hàng theo lộ trình liên doanh [theo CafeF, 19/01/2026].

2. Chứng khoán LPBank — IPO tháng 6/2026, niêm yết tháng 8/2026

Chứng khoán LPBank hoàn tất IPO ngày 16/6/2026, chào bán 141,86 triệu cổ phiếu cho 1.005 nhà đầu tư trong nước với giá 30.000 đồng/cổ phiếu, thu về hơn 4.256 tỷ đồng [theo CafeF, 2026]. Hơn 1,4 tỷ cổ phiếu chính thức giao dịch trên HOSE từ ngày 18/8/2026 với giá tham chiếu 30.000 đồng/cổ phiếu [theo Thời báo Tài chính Việt Nam, 2026].

Điểm đáng chú ý nhất của thương vụ này là mức định giá. LPBS công bố giá IPO 30.000 đồng/cổ phiếu tương ứng định giá công ty khoảng 1,6 tỷ USD (xấp xỉ 42.000 tỷ đồng) — vượt qua nhiều công ty chứng khoán lớn khác [theo Vietstock, 11/02/2026].

Sau IPO, vốn điều lệ tăng từ 12.668 tỷ đồng lên 14.086,6 tỷ đồng, với phương án sử dụng vốn được công bố: 50% đầu tư giấy tờ có giá (trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi), 45% bổ sung vốn cho vay margin và 5% cho tự doanh [theo CafeF, 19/01/2026]. Phương án này cho phép nhà đầu tư đánh giá trực tiếp chất lượng tài sản có trọng số lớn nhất sau khi bỏ vốn vào doanh nghiệp.

3. Chứng khoán VPS — IPO tháng 10/2025, niêm yết tháng 1/2026

Chứng khoán VPS tiến hành IPO 202,31 triệu cổ phiếu với giá 60.000 đồng/cổ phiếu từ ngày 16/10/2025. Cổ phiếu VCK chính thức giao dịch trên HOSE từ ngày 16/1/2026 với giá tham chiếu 60.000 đồng/cổ phiếu; kết thúc phiên 16/1/2026, VCK đóng cửa tại 46.450 đồng/cổ phiếu [theo An Ninh Thủ Đô, 16/10/2025; Vneconomy].

VPS là ví dụ rõ nhất về rủi ro định giá tại thời điểm niêm yết: ngay phiên giao dịch đầu tiên, giá đóng cửa thấp hơn giá tham chiếu 13.550 đồng/cổ phiếu. Lý do nằm ở thị phần môi giới cổ phiếu quý III/2025 của VPS đạt 17,05%, tăng 1,68 điểm phần trăm so với quý trước, giữ vị thế công ty chứng khoán có thị phần môi giới lớn nhất Việt Nam [theo Vneconomy, 2025]. Thị phần dẫn đầu không bảo đảm giá niêm yết được thị trường chấp nhận khi định giá đã ở mức cao.

4. Chứng khoán HD — kế hoạch IPO trong quý IV/2026

CTCP Chứng khoán HD dự kiến chào bán gần 121,8 triệu cổ phiếu trong quý IV/2026, tương đương khoảng 11,11% lượng cổ phiếu đang lưu hành, qua đó tăng vốn điều lệ từ gần 10.961 tỷ đồng lên 12.179 tỷ đồng. Giá chào bán tối thiểu 12.252 đồng/cổ phiếu, dự kiến huy động tối thiểu 1.492 tỷ đồng [theo CafeF; Vietstock, 09/2026].

Khác với các thương vụ đã hoàn tất, HDS có một điểm đáng chú ý về vị thế sở hữu. Ngày 22/5/2026, HDB công bố hoàn tất nâng tỷ lệ sở hữu tại HDS lên 90%, qua đó HDS chính thức trở thành công ty con của Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh [theo Alias.vn, 2026].

Về vận hành, Chứng khoán HD đặt kế hoạch doanh thu 4.747 tỷ đồng trong năm 2026 với lợi nhuận trước thuế dự kiến 3.375 tỷ đồng, tăng 157% so với cùng kỳ năm trước [theo Báo Đầu Tư]. Tuy nhiên, cần đặt con số này trong bối cảnh gần 90% doanh thu đến từ mảng phát hành và tư vấn — hoạt động phụ thuộc vào chu kỳ thị trường và điều kiện niêm yết, không phải doanh thu lặp lại ổn định [theo Người Quan Sát].

5. Hoa Sen Home — kế hoạch IPO giai đoạn 2026-2027

Tháng 11/2025, Tập đoàn Hoa Sen thông qua việc góp vốn tỷ lệ 99% để thành lập CTCP Hoa Sen Home với vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ đồ ngũ kim, sơn, kính, vật liệu và thiết bị xây dựng; ông Lê Phước Vũ — Chủ tịch HSG — là người đại diện theo ủy quyền [theo Tuổi Trẻ, 11/11/2025].

Quy mô chuỗi cho thấy lộ trình tăng trưởng: Hoa Sen Home khởi đầu năm 2021 với 35 cửa hàng, mở rộng lên 110 cửa hàng (2022), 114 cửa hàng (cuối 2023) và 120 cửa hàng (cuối 2024). Tập đoàn Hoa Sen sẽ sở hữu trên 99% vốn cổ phần và lên kế hoạch IPO khi công ty đi vào hoạt động ổn định [theo CafeF, 19/01/2026]. Song song, HSG còn có kế hoạch IPO Nhựa Hoa Sen — công ty con phụ trách mảng nhựa và ống thép.

Mô hình tách mảng bán lẻ ra khỏi công ty mẹ để IPO — tương tự cách Điện Máy Xanh tách khỏi MWG — giúp định giá lại tài sản và huy động vốn riêng cho chiến lược mở rộng [theo CafeF, 19/01/2026]. Về sức chứa tài chính, trong niên độ 2025-2026 (01/10/2025 – 30/9/2026), Hoa Sen ước tính lợi nhuận sau thuế hơn 560 tỷ đồng, hoàn thành 114% kế hoạch năm chỉ sau 9 tháng [theo Finba.vn].

Đối chiếu nhanh 5 thương vụ

Ba trong năm thương vụ nghiêng về ngành chứng khoán, phản ánh đúng nhận định của EY rằng chứng khoán là lĩnh vực ứng viên niêm yết tiềm năng nhất năm 2026.

Những cái tên khác đã lên sàn năm 2026

Ngoài 5 thương vụ trên, Gelex Infrastructure (GEL) và Hòa Phát Agriculture (HPA) đã IPO thành công và chính thức giao dịch trên HOSE ngày 06/02/2026 [theo The Viet Media].

KienlongBank (KLB) hoàn tất chuyển sàn từ UPCoM lên HOSE và chính thức giao dịch từ ngày 15/01/2026, với hơn 582 triệu cổ phiếu và giá tham chiếu 16.200 đồng/cổ phiếu; trước khi lên HOSE, KienlongBank báo lãi vượt 168% kế hoạch [theo KienlongBank; VnExpress]. KLB là ví dụ cho thấy chuyển sàn từ UPCoM lên HOSE vẫn là một kênh niêm yết quan trọng bên cạnh IPO mới.

Ba cách tham gia IPO

Kênh 1: Đăng ký mua trực tiếp qua công ty chứng khoán phân phối

Nhà đầu tư đăng ký qua các công ty chứng khoán có chức năng phân phối IPO, mỗi bên một mức giá tối thiểu và tối đa theo quy định. Thương vụ LPBank là ví dụ cụ thể: IPO ngày 16/6/2026 với 1.005 nhà đầu tư trong nước tham gia đăng ký mua, số lượng cổ phiếu đăng ký tối thiểu 100 cổ phiếu và tối đa 70,4 triệu cổ phiếu (tương đương 5% vốn điều lệ) [theo CafeF, 2026].

Kênh 2: Mua trong phiên giao dịch đầu tiên

Kênh này loại bỏ rủi ro không được chuyển nhượng nhưng chịu biến động giá. Trường hợp VCK đóng cửa phiên đầu tiên ở mức 46.450 đồng/cổ phiếu so với giá tham chiếu 60.000 đồng/cổ phiếu là lời nhắc rõ ràng về rủi ro này.

Kênh 3: Tham gia quỹ đầu tư có chiến lược IPO

Phù hợp với nhà đầu tư không có thời gian theo dõi từng thương vụ, đổi lại phải chấp nhận mức phí và ràng buộc của quỹ.

5 tiêu chí đánh giá doanh nghiệp IPO

Theo Yuanta Securities Vietnam, các tiêu chí quan trọng khi đánh giá doanh nghiệp IPO gồm:

1. Câu chuyện tăng trưởng rõ ràng và thuyết phục — doanh nghiệp nêu rõ tăng trưởng đến từ đâu, không chỉ bằng con số lợi nhuận quý gần nhất.
2. Chất lượng quản trị và minh bạch thông tin — lịch sử tài chính càng lâu dài và công bố đầy đủ càng đáng tin.
3. Tỷ lệ free-float đủ lớn để thanh khoản — free-float thấp khiến cổ phiếu dễ biến động mạnh kể cả khi nền tảng tốt.
4. Ngành nghề then chốt phù hợp với xu hướng kinh tế.
5. Định giá hợp lý so với các công ty cùng ngành đã niêm yết — cần so sánh với P/E, P/B của các doanh nghiệp cùng ngành trên sàn, không so với giá chào bán.

Nguồn: The Investor, 2025.

Đối chiếu thực tế, cả ba yếu tố quản trị, free-float và định giá đều thể hiện rõ qua các thương vụ nêu trên: LPBank công bố rõ phương án sử dụng vốn sau IPO, Điện Máy Xanh tách bạch từng pháp nhân trước khi niêm yết, còn mức chênh giá ngay phiên đầu tiên của VCK cho thấy định giá vẫn là biến số lớn nhất.

Rủi ro cần lưu ý

Theo EY Vietnam IPO Market, các rủi ro chính gồm:

• Rủi ro tỷ giá và lãi suất ảnh hưởng đến dòng vốn nước ngoài — đây là yếu tố đang được dòng tiền ngoại phản ứng mạnh nhất.
• Tiến độ FTSE reclassification có thể chậm hơn dự kiến, kéo theo trì hoãn dòng vốn thụ động.
• Hạn chế về quản trị và tính minh bạch ở một số doanh nghiệp SME.
• Rủi ro chu kỳ kinh tế và áp lực cạnh tranh ngành.

Cuối cùng, ba cảnh báo về định giá và thanh khoản từ các chuyên gia là đáng ghi nhớ: định giá lúc IPO có thể cao hơn giá trị hợp lý do sự quan tâm quá mức của thị trường; thanh khoản sau IPO của một số cổ phiếu nhỏ có thể thấp; và không phải mọi doanh nghiệp IPO đều có câu chuyện tăng trưởng bền vững [theo EY Vietnam IPO Market; Yuanta Securities Vietnam qua The Investor].

Kết luận

Làn sóng IPO 2026 có ba động lực đo được: thương vụ tỷ USD đã thành hiện thực trong 2025, FTSE Russell nâng hạng hiệu lực ngày 21/09/2026, và khung pháp lý được UBCKNN cam kết đơn giản hóa. Tuy nhiên, các con số tích cực đó chưa tự động chuyển thành lợi nhuận cho nhà đầu tư nhỏ — như thương vụ VCK cho thấy khi định giá cao.

Đối với phần lớn nhà đầu tư cá nhân, con đường hợp lý nhất vẫn là đánh giá doanh nghiệp trước khi đăng ký: kiểm tra phương án sử dụng vốn, tỷ lệ free-float, lịch sử quản trị và so sánh định giá với các doanh nghiệp cùng ngành đã niêm yết. Mỗi quyết định cần dựa trên thông tin công bố chính thức của doanh nghiệp và tổ chức phát hành, không dựa trên tin đồn.

Nguồn tham khảo

1. Global IPO Trends Q3/2025 — EY (10/2025)
2. Vietnam’s IPO market: bigger deals, rising momentum amid global shifts — EY Vietnam (The Asset, 11/2025)
3. Vietnam’s Techcom Securities raises $410 million in IPO — Reuters (19/09/2025)
4. Vietnam’s IPO market, stocks rally fail to stir foreign investors — Reuters (23/09/2025)
5. YKVN Law advised Techcom Securities (TCBS) on landmark IPO and HOSE listing (21/10/2025)
6. MWG chốt chủ trương IPO Điện Máy Xanh trong năm 2026 — Vietstock (12/12/2025)
7. Nhiều doanh nghiệp chuẩn bị kế hoạch IPO năm 2026 — CafeF (19/01/2026)
8. LPBS công bố giá IPO 30.000 đồng/cp, định giá 1.6 tỷ USD — Vietstock (11/02/2026)
9. Chứng khoán LPBank đổi tên — CafeF (2026)
10. Chứng khoán VPS chốt giá IPO 60.000 đồng/cổ phiếu — Vneconomy (2025)
11. HDS dự kiến IPO trong quý 4/2026, đưa cổ phiếu lên HOSE — Vietstock (09/2026)
12. Chứng khoán HD chuẩn bị IPO 121.8 triệu cổ phiếu — CafeF (2026)
13. Chi 1.000 tỷ đồng lập Hoa Sen Home — Tuổi Trẻ (11/11/2025)
14. ‘Blockbuster’ deals expected to boost Vietnam’s stock market — The Investor (2025)