Từ ngày 01/07/2026, Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) mới — Luật số 109/2025/QH15 — chính thức có hiệu lực, mang theo hàng loạt thay đổi quan trọng dành cho nhà đầu tư chứng khoán và quỹ đầu tư tại Việt Nam theo LuatVietNam. Bài viết này tổng hợp các quy định thuế cần nắm rõ, đặc biệt tập trung vào ưu đãi thuế cho nhà đầu tư dài hạn qua quỹ mở.
Nhà đầu tư cần lưu ý các số liệu chính: thuế suất TNCN chứng khoán cơ bản 0,1%; miễn 100% thuế chuyển nhượng quỹ mở nắm giữ trên 2 năm; giảm 50% thuế cổ tức quỹ từ 5% xuống 2,5% theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP.
Thuế TNCN Chứng Khoán Cơ Bản: 0,1% Theo Từng Lần Chuyển Nhượng
Theo Điều 54 Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế TNCN, thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán được xác định bằng giá chuyển nhượng nhân với thuế suất 0,1% theo từng lần chuyển nhượng theo Ketoanthienung.net, 2026. Đây là mức thuế suất chung áp dụng cho mọi loại chứng khoán, bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định tại Luật Chứng khoán hiện hành theo Luật 109/2025/QH15, Điều 3, khoản 4.
Công thức tính thuế được quy định rõ:
Thuế TNCN phải nộp = Giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần × 0,1%
Đối với chứng khoán niêm yết, giá chuyển nhượng là giá thực tế bán chứng khoán (giá khớp lệnh hoặc giá thỏa thuận) theo thông báo của Sở Giao dịch chứng khoán. Thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm giao dịch hoàn thành theo Ketoanthienung.net, 2026.
Điểm quan trọng cần lưu ý: đối với chứng chỉ quỹ mở nắm giữ trên 2 năm, nhà đầu tư sẽ được miễn hoàn toàn khoản thuế này — điều khoản ưu đãi có hiệu lực từ 01/07/2026 theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP theo VCBF, 2026.
Miễn 100% Thuế Chuyển Nhượng Quỹ Mở Nắm Giữ Trên 2 Năm
Đây được xem là thay đổi mang tính bước ngoặt của Luật Thuế TNCN mới. Từ 01/07/2026, nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ mở (không phải quỹ đóng) trong thời gian từ 2 năm trở lên sẽ được miễn hoàn toàn thuế TNCN khi chuyển nhượng theo VCBF, 2026 và VietCapital, 2026. Trước đây, mức thuế 0,1% trên giá trị bán được áp dụng cho mọi giao dịch chứng chỉ quỹ mà không phân biệt thời gian nắm giữ.
Cơ sở pháp lý của ưu đãi này bao gồm Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành theo LuatVietNam, 2026. Nghị định 253 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thay thế Nghị định số 65/2013/NĐ-CP theo Lexology, 2026.
Chính sách này nhằm tạo ra sự phân biệt rõ ràng giữa nhà đầu tư giá trị dài hạn và những người “lướt sóng” ngắn hạn, khuyến khích dòng tiền ở lại lâu dài trong nền kinh tế theo VCBF, 2026. Việc miễn thuế giúp nhà đầu tư hưởng trọn vẹn thành quả tăng trưởng thay vì bị khấu trừ 0,1% giá trị giao dịch.
Điều kiện để được miễn thuế
- Chứng chỉ quỹ thuộc loại quỹ mở (không áp dụng quỹ đóng)
- Thời gian nắm giữ từ trên 2 năm tính từ ngày mua
- Thực hiện chuyển nhượng sau thời gian nắm giữ tối thiểu
Giảm 50% Thuế Cổ Tức Quỹ: Từ 5% Xuống 2,5%
Bên cạnh ưu đãi về thuế chuyển nhượng, Luật Thuế TNCN mới còn giảm đáng kể gánh nặng thuế đối với thu nhập cổ tức (lợi tức) nhận được từ quỹ đầu tư chứng khoán. Thuế lợi tức (cổ tức) từ quỹ được điều chỉnh giảm từ mức 5% xuống còn 2,5% theo Thuonghieucongluan, 2026 và VCBF, 2026, mang lại lợi ích kép cho nhà đầu tư: vừa được miễn thuế khi chuyển nhượng, vừa chịu thuế suất thấp hơn khi nhận cổ tức.
Trước đây, mức thuế 5% được xem là khá cao, khiến nhiều quỹ mở hạn chế chi trả lợi tức để bảo toàn lợi ích cho khách hàng theo VCBF, 2026. Với mức thuế mới ưu đãi hơn, các nhà điều hành quỹ có cơ sở để thực hiện việc chia cổ tức thường xuyên hơn, tạo dòng tiền đều đặn cho nhà đầu tư. Cả hai ưu đãi này đều có hiệu lực từ 01/07/2026 theo Lexology, 2026.
So Sánh Thuế Trước và Sau 01/07/2026
| Hạng mục | Trước 01/07/2026 | Sau 01/07/2026 | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Thuế chuyển nhượng chứng khoán | 0,1% mọi giao dịch | 0,1% (quỹ đóng, cổ phiếu); Miễn 100% (quỹ mở >2 năm) | Ưu đãi mới cho quỹ mở dài hạn |
| Thuế cổ tức từ quỹ | 5% | 2,5% | Giảm 50% |
| Đối tượng áp dụng miễn thuế | Không có | Quỹ mở nắm giữ trên 2 năm | Mới được bổ sung |
| Thuế suất chung chứng khoán | 0,1% | 0,1% | Không đổi |
Định Hướng Chính Sách: Khuyến Khích Đầu Tư Dài Hạn
Chính sách thuế mới không chỉ đơn thuần thay đổi về con số — đây là thông điệp rõ ràng từ Chính phủ ưu tiên đầu tư dài hạn và chuyên nghiệp theo VCBF, 2026. Thị trường tài chính Việt Nam đang chuyển mình từ hình thức cá nhân tự đầu tư sang ủy thác đầu tư thông qua các quỹ, và chính sách thuế đóng vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy xu hướng này.
Theo số liệu từ Investment Company Institute (ICI), tính đến năm 2024, có 71 triệu hộ gia đình Mỹ (tương đương 54% tổng số hộ gia đình) đang đầu tư vào các quỹ đầu tư dài hạn theo ICI, 2024, qua VCBF. Điều này cho thấy tại các nền kinh tế phát triển, việc ủy thác cho các chuyên gia quản lý quỹ là lựa chọn phổ biến nhất để đảm bảo tương lai tài chính bền vững.
Nhà nước kỳ vọng rằng bằng cách tối ưu hóa thuế cho nhà đầu tư vào quỹ đầu tư chứng khoán, dòng tiền sẽ được hướng đến các kênh đầu tư chính thống thay vì các hình thức ủy thác đầu tư không chính thức tiềm ẩn rủi ro mất vốn theo VCBF, 2026. Đồng thời, khi nhà đầu tư ưu tiên nắm giữ chứng chỉ quỹ dài hạn thay vì tự đầu tư trên thị trường với tâm lý đám đông, dòng tiền trên thị trường chứng khoán sẽ ổn định và bền vững hơn.
Lưu Ý Quan Trọng Cho Nhà Đầu Tư
Nhà đầu tư cần phân biệt rõ giữa quỹ mở và quỹ đóng trong việc áp dụng ưu đãi thuế. Ưu đãi miễn thuế chuyển nhượng và giảm thuế cổ tức chỉ áp dụng cho quỹ mở (open-ended funds). Quỹ đóng (closed-ended funds) và việc chuyển nhượng cổ phiếu niêm yết vẫn chịu thuế suất 0,1% theo quy định chung.
Ngoài ra, nhà đầu tư cá nhân tự đầu tư chứng khoán trực tiếp (mua cổ phiếu, trái phiếu riêng lẻ) vẫn chịu thuế 0,1% theo từng lần giao dịch mà không được hưởng ưu đãi nắm giữ dài hạn như khi đầu tư qua quỹ mở. Chính sách thuế mới được thiết kế để tạo lợi thế rõ ràng cho hình thức ủy thác đầu tư chuyên nghiệp.
Kết Luận
Luật Thuế TNCN mới 2026 với Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn đánh dấu bước tiến quan trọng trong chính sách thuế đối với đầu tư chứng khoán tại Việt Nam. Nhà đầu tư nắm giữ quỹ mở từ 2 năm trở lên được hưởng ưu đãi kép: miễn 100% thuế chuyển nhượng và giảm 50% thuế cổ tức. Các con số này cần được theo dõi sát sao và cập nhật theo văn bản pháp luật hiện hành khi có thay đổi từ cơ quan chức năng.
