Nghị định 284/2026/NĐ-CP: mức phạt giao dịch tài sản mã hóa từ 1/9/2026

Từ ngày 1/9/2026, Nghị định 284/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, lần đầu tiên quy định cụ thể mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa tại Việt Nam. Điểm đáng chú ý nhất: nhà đầu tư cá nhân giao dịch không thông qua tổ chức được cấp phép có thể bị phạt 30–50 triệu đồng, trong khi chưa có sàn nào được cấp giấy phép.

Tóm tắt các mức phạt

Mức phạt tiền tối đa là 200 triệu đồng với tổ chức và 100 triệu đồng với cá nhân. Theo nguyên tắc chung, mức phạt áp dụng cho cá nhân bằng một nửa mức phạt của tổ chức đối với cùng hành vi.

Nghị định 284/2026 quy định những gì?

Nghị định được Chính phủ ban hành ngày 16/7/2026 và có hiệu lực từ 1/9/2026. Đây là văn bản đầu tiên quy định riêng về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa.

Nghị định áp dụng trong thời gian Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa còn hiệu lực. Nghị quyết này có hiệu lực từ 9/9/2025 với thời gian thí điểm 5 năm.

Ngoài phạt tiền, nghị định còn quy định các biện pháp bổ sung: đình chỉ hoạt động từ 3 đến 6 tháng với tổ chức bị phạt ở khung 150–200 triệu đồng, buộc gỡ bỏ hoặc cải chính thông tin quảng cáo không chính xác, buộc nộp lại khoản thu bất hợp pháp, và gỡ bỏ nền tảng giao dịch, website vi phạm.

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này là 1 năm.

Nhà đầu tư cá nhân bị ảnh hưởng thế nào?

Quy định trọng tâm với nhà đầu tư: hoạt động mua bán, trao đổi tài sản mã hóa phải thực hiện thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép. Giao dịch không qua tổ chức được cấp phép có thể bị phạt 30–50 triệu đồng.

Một điểm cần làm rõ vì hay bị hiểu nhầm: nghị định không cấm nhà đầu tư tự lưu ký. Bạn vẫn được nắm giữ tài sản mã hóa trong ví cá nhân. Điều bị điều chỉnh là hoạt động giao dịch, không phải hoạt động nắm giữ.

Điều khoản về quảng cáo và tiếp thị

Đây là nội dung ít được chú ý nhưng có phạm vi ảnh hưởng rộng. Nghị định đặt hành vi “quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp Giấy phép” vào cùng khung phạt cao nhất với hành vi cung cấp dịch vụ không phép: 180–200 triệu đồng với tổ chức, 90–100 triệu đồng với cá nhân.

Với tổ chức đã được cấp phép, nghĩa vụ vẫn tiếp tục: thông tin quảng cáo, tiếp thị phải chính xác, đầy đủ, rõ ràng và không gây hiểu nhầm. Vi phạm bị phạt 70–100 triệu đồng kèm buộc gỡ bỏ hoặc cải chính.

Phạm vi áp dụng của điều khoản quảng cáo đối với bên thứ ba — đơn vị truyền thông, người có ảnh hưởng, trang giới thiệu — là vấn đề cần tham vấn ý kiến pháp lý cho từng trường hợp cụ thể, do nghị định không liệt kê đích danh nhóm đối tượng này.

Hiện chưa có sàn nào được cấp phép

Đây là nghịch lý của giai đoạn hiện tại: quy định đã bắt buộc giao dịch qua sàn được cấp phép, nhưng quá trình cấp phép chưa hoàn tất.

Bộ Tài chính đã thẩm định bảy hồ sơ, trong đó năm hồ sơ được xác nhận hợp lệ và đang trong quá trình lấy ý kiến các cơ quan liên quan. Hai hồ sơ bị loại.

Hồ sơ hợp lệ không đồng nghĩa với đã được cấp phép. Chúng tôi chỉ ghi nhận một tổ chức là đã được cấp phép khi có số giấy phép và nguồn công bố chính thức. Xem chi tiết từng tổ chức tại trang danh sách sàn tài sản mã hóa.

Điều kiện để được cấp phép

Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, tổ chức muốn cung cấp dịch vụ thị trường giao dịch tài sản mã hóa phải đáp ứng:

• Đăng ký thành lập tại Việt Nam
• Vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng
• Cổ đông là tổ chức nắm giữ ít nhất 65% vốn
• Tỷ lệ sở hữu nước ngoài không vượt quá 49%
• Nhân sự chủ chốt có kinh nghiệm phù hợp

Tổ chức nước ngoài không đủ điều kiện xin cấp phép trực tiếp trong giai đoạn thí điểm.

Quan hệ với chính sách thuế

Nghị định 284 quy định về xử phạt, không quy định về thuế. Nghĩa vụ thuế được điều chỉnh bởi văn bản riêng là Thông tư 32/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ 27/3/2026.

Theo đó, cá nhân chuyển nhượng tài sản mã hóa chịu thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Thuế tính trên giá trị giao dịch, không tính trên lợi nhuận — nghĩa là giao dịch lỗ vẫn phát sinh nghĩa vụ thuế. Tổ chức cung cấp dịch vụ được cấp phép khấu trừ và nộp thay.

Bạn có thể ước tính số thuế bằng công cụ tính thuế tài sản mã hóa.

Nhà đầu tư nên làm gì trong giai đoạn này?

1. Theo dõi tiến trình cấp phép. Trạng thái của từng tổ chức thay đổi liên tục. Chúng tôi cập nhật kèm thời điểm kiểm chứng tại trang danh sách sàn.
2. Lưu giữ hồ sơ giao dịch. Lịch sử giao dịch, chứng từ nạp rút và thông tin ví là cơ sở khi cần giải trình hoặc chuyển tài sản sang nền tảng được cấp phép.
3. Thận trọng với thông tin chưa kiểm chứng. Giai đoạn chuyển tiếp là thời điểm xuất hiện nhiều thông tin sai lệch về việc sàn nào đã được cấp phép. Hãy đối chiếu với nguồn công bố chính thức.
4. Tham vấn ý kiến pháp lý nếu bạn giao dịch với quy mô lớn, hoạt động kinh doanh liên quan, hoặc làm truyền thông trong lĩnh vực này.

Câu hỏi thường gặp

Nghị định 284/2026 có hiệu lực từ khi nào?

Từ ngày 1/9/2026. Nghị định được ban hành ngày 16/7/2026.

Giao dịch trên sàn nước ngoài có bị phạt không?

Nghị định quy định cá nhân giao dịch không thông qua tổ chức được cấp phép tại Việt Nam có thể bị phạt 30–50 triệu đồng. Việc áp dụng trên thực tế phụ thuộc vào hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền.

Tôi có phải bán hết tài sản mã hóa đang nắm giữ không?

Không. Nghị định không cấm nắm giữ và không yêu cầu thanh lý tài sản. Nhà đầu tư vẫn được giữ ví cá nhân. Quy định điều chỉnh hoạt động giao dịch.

Đã có sàn nào được cấp phép chưa?

Tính đến thời điểm kiểm chứng ghi ở đầu bài, chưa có tổ chức nào được cấp giấy phép. Năm hồ sơ đã được xác nhận hợp lệ và đang trong quá trình xem xét.

Mức phạt cao nhất là bao nhiêu?

200 triệu đồng với tổ chức và 100 triệu đồng với cá nhân, áp dụng cho hành vi cung cấp dịch vụ hoặc quảng cáo, tiếp thị tài sản mã hóa khi chưa được cấp phép.

Nghị định này áp dụng đến khi nào?

Trong thời gian Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa còn hiệu lực, hoặc cho đến khi có văn bản thay thế.